Son yıllarda uzmanlar, kameralar ve yapay zekâ özellikleriyle donatılmış giyilebilir cihazların yaygınlaşmasıyla birlikte “lüks gözetim teknolojileri” olarak adlandırılan ürünler konusunda gizlilik endişelerinin arttığına dikkat çekiyor. Mart ayında İngiltere’de gizlilik ihlali gerekçesiyle Meta’ya dava açıldı. Almanya da özellikle akıllı gözlükleri için suç duyurusunda bulundu. Norveç ise sıkı kurallar koyma kararı aldı.

AKILLI GÖZLÜKLER NEDİR VE NE İŞE YARAR?

Meta’nın ürettiği yapay zekâ gözlükleri; dahili kamera, açık kulak içi ses sistemi, sesli asistan ve yapay zekâ destekli özellikleri bir araya getiren giyilebilir gözlük ürünleridir. Bu sayede eller serbest çekim, iletişim ve gerçek zamanlı yardım sağlıyor.

Günümüzde bu cihazlar, performansı, bağlantıyı ve kullanım kolaylığını bir araya getiren yapay zekâ destekli araçlardır. Günlük kullanım anlamında, yapay zekâ destekli gözlükler

AKILLI GÖZLÜKLER İNSANLAR ARASINDA TARTIŞMALI BİR KONU HÂLİNE GELDİ

Akıllı gözlüklerin kullanımı son aylarda giderek daha tartışmalı hâle geldi. İnsanlar ikiye ayrıldı. Bir kesim akıllı gözlüklere karşı. Mahremiyet ihlali ve gözetim amacıyla kullanılma potansiyeline sahip ürünler olarak eleştiriyor. Diğer kesim ise özellikle görme engelli kişiler olmak üzere engelliler için sağladığı faydalara dikkat çekiyor.

NORVEÇ’İN GİZLİLİK ENDİŞESİ

Norveç Dijitalleşme ve Kamu Yönetimi Bakanı Karianne Tung yaptığı açıklamada “İnsanların mahremiyetinin ve veri korumasının yeni teknolojiyle birlikte baskı altına girdiğini görüyoruz. Bu nedenle akıllı gözlükleri ve benzeri cihazları bugüne kıyasla daha sıkı biçimde düzenleyeceğiz,” dedi . Bu sözlerin ardından, kamusal alanlarda diğer insanların yüz tanıma yoluyla teşhis edilmesini sağlayan işlevlerin yasaklanmasını içerebileceğini söyledi.

NORVEÇ NEDEN AKILLI GÖZLÜKLERDEN ENDİŞE DUYUYOR?

Avrupa Birliği’ne üye olmamasına rağmen katı veri koruma standartlarına sahip olan Norveç, akıllı gözlüklerin kullanımına yönelik ciddi kısıtlamalar ve kurallar getiren ülkelerin başında geliyor.

Yetersiz uyarı mekanizması (gizli kayıt): Meta, kayıt sırasında yanan küçük bir LED ışığı güvenlik önlemi olarak sunsa da, Norveçli yetkililer bu ışığın gün ışığında veya belirli mesafelerden fark edilmesinin imkansız olduğunu düşünüyor. Bu durum, insanların rızaları dışında, gizlice filme alınmasına zemin hazırlıyor.

Biyometrik veri toplama tehlikesi: Bu cihazlar sadece fotoğraf çekmiyor; yapay zeka aracılığıyla çevredeki insanların yüzlerini analiz edip biyometrik haritalarını çıkarabiliyor. Rızası olmayan kişilerin yüz verilerinin işlenmesi, Norveç’in katı mahremiyet yasalarına doğrudan aykırı.

Kamusal alanda mahremiyetin ihlali: Sokakta yürüyen, bir kafede oturan veya metroda seyahat eden sıradan vatandaşlar, sürekli bir gözetim altında olma riski taşıyor. Norveç, teknolojinin “sürekli gözetim” hissi yaratarak toplumun huzurunu bozmasından çekiniyor..

Verilerin üçüncü ülkelere aktarımı: Gözlüğün kaydettiği video ve seslerin, yapay zekayı eğitmek amacıyla farklı ülkelerdeki sunuculara veya taşeronlara gönderilme ihtimali, Norveç için devasa bir ulusal ve kişisel güvenlik riski oluşturuyor.